Asya'daki startup yatırımları 2026'nın üçüncü çeyreğinde 38,5 milyar dolara ulaştı. Crunchbase verilerine göre bu tutar, son yılların en yüksek ikinci seviyesi olurken ikinci çeyreğe kıyasla hafif bir düşüşe işaret ediyor. Anlaşma sayılarının ise büyük ölçüde sabit kalması, sermayenin belirli startup'larda yoğunlaşmasının sürdüğünü ancak bu yoğunlaşmanın daha da derinleşmediğini gösteriyor.
Yapay zeka ağırlıklı bir çeyrek
Üçüncü çeyrekte yatırımların yaklaşık %55'i, tahmini 21 milyar doları, yapay zeka odaklı şirketlere gitti. Bu oran, küresel ölçekte gözlemlenen eğilimleri yansıtıyor. Toplam yatırımın önceki çeyreğe göre belirgin şekilde düşmesinin nedeni ise ikinci çeyrekte Çinli DeepSeek'e yapılan 7,4 milyar dolarlık finansmanın yarattığı yüksek baz etkisi. Buna rağmen üçüncü çeyrek, kayıtlara geçen en yüksek ikinci toplam olarak öne çıkıyor.
Çeyreğin yapay zeka toplamını birkaç ekstra büyük tur yukarı çekti. En büyük finansman, Pekin merkezli temel model şirketi Moonshot AI'nın temmuz ayında 35 milyar dolar değerleme üzerinden aldığı 3,5 milyar dolarlık tur oldu. İkinci en büyük tur ise Çinli kısa video platformu Kuaishou Technology'nin yapay zeka yan kuruluşu Kling AI'ya ait. Üretken video girişimi, temmuz ayında Baidu ve Tencent'in de katıldığı bir finansmanda yaklaşık 3 milyar dolar topladı.
Ülke bazında Çin açık ara önde
Çin, risk sermayesi yatırımlarında bölgenin lideri olmayı geniş bir farkla sürdürdü. Crunchbase verilerine göre üçüncü çeyrekte Asya'daki toplam startup finansmanının yaklaşık 27 milyar doları, yani %70'i Çin merkezli şirketlere gitti. Hindistan 2,9 milyar dolarla ikinci sırada yer alırken onu 2,5 milyar dolarla Singapur izledi.
Geç aşama turları belirleyici oldu
Sermayenin büyük bölümü geç ve büyüme aşamasındaki turlara yöneldi. Bu aşamadaki yatırım üçüncü çeyrekte yaklaşık 20 milyar dolar olarak gerçekleşti. Bu tutar önceki çeyreğe göre bir miktar azalsa da bir yıl öncesine kıyasla neredeyse iki katına çıktı ve dört yılın en güçlü ikinci performansı oldu. Toplamı yüksek tutan, çok sayıda dev tur oldu. Moonshot AI'nın 3,5 milyar dolarlık F Serisi bunların en büyüğüydü. Shenzhen merkezli robotik donanım ve yazılım sağlayıcısı D-Robotics, eylül ayında 400 milyon dolarlık C Serisi yatırım aldı. Hong Kong merkezli e-ticaret fintech platformu Qupital ise halka arz hedefiyle 300 milyon dolarlık C Serisi finansman sağladı.
Erken aşama ve tohum yatırımları
Erken aşama yatırımları üçüncü çeyrekte geriledi ancak tarihsel olarak yüksek seviyelerini korudu. A ve B Serisi turlarındaki finansman 13,6 milyar dolar oldu; bu, önceki çeyreğe göre %28'lik bir düşüşe, bir yıl öncesine göre ise %65'lik artışa denk geliyor.
Tohum aşaması ise yılların en yüksek seviyesine çıktı. Yatırımcıların yapay zekaya artan ilgisiyle Asya genelinde bildirilen tohum ve melek turlarına 4,9 milyar dolar aktarıldı. Bu tutar önceki çeyreğe göre yaklaşık %22 artarken bir yıl öncesinin iki katından fazlasını temsil ediyor.
Neden önemli
Üçüncü çeyrek verileri, Asya risk sermayesi piyasasında sermayenin hem aşama hem de coğrafya bazında yoğunlaştığını gösteriyor. Anlaşma sayılarının sabit kalırken toplam tutarın yüksek seyretmesi, az sayıda şirketin büyük turları topladığı bir yapıya işaret ediyor. Bu durum, erken aşamadaki girişimler için fon bulma rekabetinin sürdüğünü, ancak yatırımcı iştahının seçici davrandığını ortaya koyuyor.
Yapay zekanın toplam yatırımın yarısından fazlasını alması, bölgedeki sermaye tahsisinin tek bir temaya bağlandığını gösteriyor. Çin'in bölge toplamının %70'ini toplaması, Hindistan ve Singapur gibi diğer merkezlerin çeyrek bazında gerilediği bir tablo yaratıyor. Tohum aşamasındaki güçlü artış ise yatırımcıların yalnızca olgun şirketlere değil, yeni girişimlere de erken pozisyon alma isteğini koruduğunu gösteriyor. Önümüzdeki çeyreklerde bu ayrışmanın kalıcı olup olmayacağı, bölgesel fon akışlarının yönünü belirleyecek.
