Vint Cerf, 7 Temmuz 2026'da Google'daki 21 yıllık baş internet müjdecisi görevinden emekli oldu. 1974'te internetin temelini oluşturan protokolleri tasarlayan Cerf, vedasında bir uyarıda bulundu: Otonom yapay zeka ajanlarının yükselişi, teknoloji endüstrisini yeniden resmi, açık birlikte çalışabilirlik standartlarına yönlendirecek.
Cerf'in uyarısı, Google'ın arama motorunun "yapay zeka araması" haline geldiği bir dönemde geldi. 2026 itibarıyla, ABD'deki Google aramalarının yaklaşık üçte ikisi hiçbir üçüncü taraf web sitesine tıklanmadan sonuçlanıyor. Haberle ilgili sorgularda bu oran, Google'ın AI Overviews'ı piyasaya sürmesinin ardından bir yılda yüzde 56'dan yüzde 69'a yükseldi.
Cerf'in İnşa Ettiği Şey
Cerf ve Robert Kahn'ın 1974'te IEEE Transactions on Communications'da yayımladığı TCP/IP, farklı ağların birbiriyle iletişim kurmasını sağladı. Temel prensip "uçtan uca" idi: ağın görevi paketleri verimli bir şekilde taşımaktı; tüm zeka ve uygulama mantığı ağın kenarlarında, yani kullanıcı cihazlarında olmalıydı. Bu tasarım, hiçbir operatörün bir trafik türünü diğerine tercih etmesini engelliyordu.
TCP/IP, 1978'de Jon Postel tarafından iki katmana ayrıldı: İnternet Protokolü (IP) yönlendirmeden, İletim Kontrol Protokolü (TCP) güvenilir teslimattan sorumluydu. Bu ayrım, herhangi bir uygulamanın aynı ağı kullanmasına ve ağın uygulamalardan bağımsız olarak evrilmesine olanak tanıdı. Protokol, herhangi bir şirkete ait değildi ve lisans ücreti yoktu; yönetimi İnternet Mühendisliği Görev Gücü'ne (IETF) devredilmişti.
Cerf'in Son Kamuoyu Uyarısı
Cerf'in emekliliği, 30 Haziran 2026'da Laude Enstitüsü'nün Open Frontier konferansında duyuruldu. Panelde yapay zeka ajanlarının yükselişinin endüstriyi resmi protokollere yönlendireceğini savundu. "Çoklu kaynaklardan gelen birden fazla ajanın birbiriyle etkileşime girdiği ajan modeli, birlikte çalışabilirlik ve standardizasyon gerektirecek" dedi.
Doğal dilin belirsizlik taşıdığını ve makineler arası iletişimde sorun yaratacağını belirtti: "İngilizcenin en iyi seçenek olduğunu düşünmüyorum. Esneklik var ama belirsizlik de var. Ajanlar arası etkileşimde kesinlik çok önemli." Çocukların oynadığı "kulaktan kulağa" oyununu örnek verdi: "Bir grup ajanın doğal dille konuştuğunu hayal edin; bu oldukça korkutucu."
MCP ve A2A: Yeni Nesil Protokoller
Anthropic, Kasım 2024'te Model Context Protocol'ü (MCP) açık kaynak olarak yayımladı. MCP, yapay zeka sistemlerini harici veri kaynaklarına bağlamak için tek bir arayüz sunuyor. Aralık 2025'te Linux Vakfı'na devredildi; Python ve TypeScript SDK'ları aylık 97 milyon indirmeye ulaştı.
Google'ın Agent2Agent (A2A) protokolü ise Nisan 2025'te duyuruldu. A2A, farklı satıcılardan gelen otonom ajanların birbirlerinin yeteneklerini keşfetmesini, görev devretmesini ve koordinasyon sağlamasını mümkün kılıyor. Haziran 2025'te Linux Vakfı'na devredilen A2A, Nisan 2026 itibarıyla AWS, Cisco, IBM, Microsoft, Salesforce, SAP ve ServiceNow dahil 150 kurumsal destekçiye sahip.
MCP ve A2A birlikte, yapay zeka ajanları için birlikte çalışabilirlik yığınını oluşturuyor. Bu, Cerf'in TCP/IP ile başlattığı modelin tekrarı: izole, tescilli sistemler → açık protokol → protokolün yönetişimi. Ancak bu kez protokoller büyük yapay zeka şirketleri tarafından tanımlandı.
Google'ın Arama Dönüşümü ve Açık Web
19 Mayıs 2026'da Google I/O'da duyurulan yeni arama kutusu, metin, görsel, dosya, video ve açık Chrome sekmelerini kabul ediyor. AI Mode, Gemini 3.5 Flash ile bir milyar aylık kullanıcıya ulaştı. Google Arama Başkan Yardımcısı Elizabeth Reid, "Google Arama, baştan sona yapay zeka aramasıdır" dedi.
Zero-click oranı (hiçbir web sitesine tıklanmayan aramalar) 2026 başında yüzde 68'e yükseldi. AI Mode varlığında, oturumların yüzde 93'ü Google arayüzünden çıkmadan sonlanıyor. Business Insider'ın organik trafiği yüzde 55 düştü; The Planet D seyahat blogu yayını durdurdu; Chegg, Google'a antitröst davası açtı.
Neden Önemli
Cerf'in uyarısı, yapay zeka çağında açık standartların hayati rolüne işaret ediyor. MCP ve A2A gibi protokoller, tıpkı TCP/IP gibi, birlikte çalışabilirliği mümkün kılıyor. Ancak bu protokollerin yönetişimi, kimin çıkarlarına hizmet edeceğini belirleyecek. IETF tarafsızken, Linux Vakfı da tarafsız olsa da, protokoller büyük teknoloji şirketleri tarafından başlatıldı. Aynı zamanda, Google'ın sıfır tıklamalı araması, içerik üreticilerinin gelir modelini çökertiyor. Yapay zeka, üreticilerin ürettiği içerikle beslenirken, bu içeriğin üretilmesi için ekonomik teşvik ortadan kalkıyor. Bu döngü, açık webin sürdürülebilirliği için en büyük tehdit.
